Atlanta, Georgia'daki Emory Üniversitesi'nin dekanı James Wagner, özel araştırma üniversitelerinin diğer devlet üniversitelerine göre finansal açıdan daha esnek olmasının bir avantaj olduğunu belirtiyor. Bu nedenle özel üniversiteler daha çok kendilerine özgü programlar yaratabiliyorlar.

Amerikan yüksek öğrenim sisteminin en güçlü yönlerinden biri geniş bir çeşitliliğe sahip olmasıdır. Birkaç yüz öğrencisi olan küçük üniversitelerden on binlerce öğrencisi olan eyalet destekli büyük üniversitelere ve mesleki programları olan iki yıllık üniversitelerden özel araştırma üniversitelerine kadar Amerikan yüksek öğrenim sistemi çok çeşitli gereksinimlere cevap verebilir. Öğrenciler için doğru seçim, potansiyel kariyer yolları, finansal sınırlamalar ve coğrafi bölge ile ilgilidir. Bir başka deyişle bu, ne yapmak istedikleri, ne okumak istedikleri, finansal olarak ne kadarını karşılayabilecekleri ya da evlerinden ayrılmak isteyip istemedikleriyle ilgilidir. Sonunda öğrencinin beklentilerine uygun bir okul çoğunlukla bulunur.

Amerika Birleşik Devletleri'ndeki büyük üniversitelerin 100 tanesinden 92'si devlet ya da "eyalet destekli" (ör. federal hükümet tarafından değil, 50 ayrı eyaletin biri tarafından desteklenenler) üniversitelerdir ve ülkenin üniversite mezunlarının %77'si eğitimini devlet üniversitelerinden almaktadır. Sıralamada en iyi 25 üniversiteden üçü ya da dördü dışındakilerin hepsi büyük özel üniversitelerdir. Bu nedenle özel araştırma üniversitesinin, Amerika Birleşik Devletleri'nde ve tüm dünyada özel bir saygınlığı vardır.

Peki "özel araştırma üniversitesi"nden söz ederken tam olarak ne demek istiyoruz ve bu tip üniversiteleri bu kadar çekici yapan nedir?

Özel araştırma üniversiteleri mesleki eğitim (örneğin hukuk, tıp ve mühendislik) ve Ph.D. diploması eğitimi de verirler. Öğretim üyeleri öğretimin yanında araştırmaya büyük zaman ayırır. Aslında bu üniversitelerde öğretim üyelerinin, bursun ve araştırmanın kalitesi maaşların ve terfilerin belirlenmesinde olduğu kadar öğretim kalitesinde de önemlidir. Ama devlet üniversiteleri de mesleki eğitim ve Ph.D. eğitimi ile burs ve araştırmaya önem verir. O halde özel araştırma üniversitelerini farklı yapan nedir?

Tek bir fark vardır ve o da özel üniversitelerin finansal esneklik açısından avantajlı olmasıdır. Finansal kaynakları açısından eyalet yasalarına bağlı değillerdir ama üniversite bütün fon programları, bursları, akademik binaları ve profesörlüklerini karşılamak için gereken kaynağı mezunlarından, hayırsever vakıflardan, bilimsel ve diğer mesleki kuruluşlardan alır. Bu finansal kaynaklar devlet üniversitelerinde de giderek artmakla birlikte, özel üniversitelere belirli bir alanla ilgili uzmanlık merkezleri ve kendine özgü programlar hazırlayarak, daha çevik olabilme ve yeni bilgi rotalarına doğru daha cesur adımlar atabilme becerisi sağlar. Öğrenciler için bu esneklik çoğunlukla küçük bir teşvik bulabilmeyi umdukları bir yerde kalabilme fırsatı anlamına gelir.

Aynı şekilde, özel üniversitelerin devlet hazinelerinden bağımsız olması, diğer ülkelerde "varlık noktası" kurabilmelerine olanak sağlamıştır. Örneğin Georgia eyaletinin vatandaşları, ödedikleri vergilerin Londra'da bir eğitim merkezi açılması için kullanılmasını kabul etmezler. Ama Emory Üniversitesi tarafından özel olarak denetlenen benzer bir merkezin kurulmasını muhtemelen hoş karşılarlar. Genelde özel üniversiteler araştırma, hizmet ve öğretim amaçlı uluslararası kapıları daha rahat açarlar. Örneğin Emory Üniversitesi'nin Afrika, Kafkaslar ve Asya'da küresel sağlık programları vardır. Avrupa ve Asya'da işletme programları vardır. Bu tür faaliyetler Amerikan öğrencileri ve profesörlerine, diğer ülkelerdeki en iyi zihinlerle ve yeteneklerle Amerika'da ya da yurt dışında tanışma olanakları sağlar.

Son olarak, sahip olduğu kişisel ortam ile zengin kaynakların güzel bir karışımını sunan araştırma üniversiteleri, devlet üniversitelerinden biraz daha küçüktür. Eğitim ve araştırma potansiyeli, ülkemizin iyi üniversitelerinin herhangi birinde çok iyi olmakla birlikte küçük ölçekteki özel kampüslerde okullara ve bölümlere kısa yürüyüşlerle ulaşılabildiği için farklı disiplinlerdeki akademisyenler arasındaki etkileşimin daha kolay olmasına olanak tanır. En önemli keşiflerin, sınırların işbirliği sonucunda ortaya çıktığı bir dünyada, özel üniversitenin kampüs içinde ve ötesinde; dünyanın en ucundaki bölgelerle yaptığı işbirliklerini destekleme ve arttırma kapasitesi onun en ilgi çekici özelliği olabilir.

Bu makalede ifade edilen fikirlerin ABD hükümetinin görüş ve politikasını yansıttığı düşünülmemelidir.