ABD federal bir hükümet sistemi olarak ulusal düzey, eyalet düzeyi ve yerel yönetimler düzeyi olmak üzere çeşitli hükümet katmanlarına sahiptir. Ulusal ve eyalet katmanıyla ilgili meselelere ABD Anayasasında değinilmiştir.

ABD Anayasasına göre Kongre, ABD'ye yeni eyaletler kabul etme yetkisine sahiptir. Anayasa ilk onaylandığında ülkede 13 eyalet bulunuyordu. O tarihten bu yana Birleşik Devletler oldukça genişledi. Ülkede şu an nüfusu ve yüzölçümü birbirinden çok farklı olan 50 eyalet bulunur. Bu 50 eyaletin yanı sıra ülkede federal bir bölge olan Columbia Bölgesi bulunur. Ülkenin ulusal başkenti olan bu bölge herhangi bir eyalete bağlı değildir. Belediye yönetimi ile yönetilen Columbia Bölgesi'nin bütçesinin kontrol ve idari denetimi Kongre tarafından yapılır.

Eyalet hükümetleri federal hükümetin alt birimleri değildir; her eyalet ayrı bir egemenliktir ve anayasaya göre federal hükümete hesap vermez. Ancak ABD Anayasası ve federal yasalar, anlaşmazlık yaşanan bölgelerdeki eyalet anayasaları ve yasalarının yerine geçer.

EYALET HÜKÜMETLERİNİN YAPISI

ABD Anayasasına göre her eyalet hükümeti cumhuriyetle yani halkın seçtiği temsilcilerle yönetilir. Eyalet hükümetleri genellikle federal hükümetin aynasıdır: Her eyalette seçimle göreve gelen bir yürütme organı başkanı (vali), bağımsız bir yargı ve halkın seçtiği kişilerden oluşan bir yasama organı bulunur.

Yürütme

Her eyaletin yürütme organı hükümetin günlük işlerini idare etmek, çeşitli hizmetler sunmak ve yasaları uygulamakla sorumludur. Yürütme organı bir vali tarafından yönetilir. Vali eyalet çapında yapılan seçimlerle göreve gelir; görev süresi eyalete bağlı olarak iki ya da dört yıldır. Diğer atama yerine seçimle başa gelen üst düzey yürütme yetkilileri arasında vali vekili, eyalet genel sekreteri, başsavcı, mali işler sekreteri ve çeşitli kurul ve komisyon üyeleri yer alır. Seçimle doldurulmayan pozisyonlar genellikle valinin atadığı kişilerle doldurulur.

Yasama

Nebraska dışındaki bütün eyaletler iki bölümden oluşan ve halkın seçtiği kişilerin yer aldığı bir yasama meclisine sahiptir. Nebraska'da tek bir yasama meclisi bulunur. Yasa koyucular tek üyeli bölgelerden seçilir ve genellikle iki ya da dört yıl görev yapar. Meclislerin isimleri eyaletlere göre değişir. Eyaletlerin çoğunda üst meclis senato olarak adlandırılırken, alt meclis Temsilciler Meclisi, Delegeler Meclisi veya Eyalet Meclisi olarak adlandırılabilir.

Yasama meclisinin temel görevleri arasında yeni yasaları uygulama, eyalet bütçesini onaylama, yürütme ve yargı organlarına yapılan atamaları onaylama ve yürütme organının faaliyetlerini denetleme yer alır. Pek çok küçük eyalette, yasa koyucular yarım gün çalışır ve çok az bir maaş alır. Birkaç haftada veya ayda bir, bir araya gelip sonra tekrar daimi işlerine dönerler. Büyük eyaletlerde yasa koyucular yıl boyunca görev yapar ve tam günlük daimi işin sağladığı maaş ve sosyal haklardan yararlanırlar.

Yargı

Eyalet mahkeme sistemleri aynı eyaletteki partiler arasındaki hukuk davaları, eyalet, bölge ve aile yasalarının ihlal edilmesi nedeniyle açılan suç davaları ve eyalet anayasası çerçevesindeki meseleler dâhil olmak üzere federal mahkemelerin kapsamına girmeyen sorunlarla ilgili yasama yetkisine sahiptir.

Her eyaletteki en yüksek mahkeme eyalet yüksek mahkemesi veya temyiz mahkemesidir. Hâkimler genellikle uzun bir süre için seçilseler de ömür boyu görev yapmazlar. Yüksek mahkeme genellikle yalnızca temyiz (alt mahkemelerin kararlarını tekrar değerlendirme) yetkisine sahiptir ve kararları ABD Yüksek Mahkemesinde temyiz edilebilir. Alt eyalet mahkemelerinin yapısı eyalete göre büyük ölçüde değişir. Bazı eyaletlerde hukuk ve suç davaları için ayrı mahkemeler bulunur. Ayrıca bütün eyaletlerde küçük suç ve iddialarla ilgilenen yerel belediye veya il mahkemeleri vardır.

EYALET HÜKÜMETLERİNİN YETKİLERİ VE SORUMLULUKLARI

ABD federal sisteminde egemen bir grup olarak her eyaletin kendi anayasası, seçimle göreve gelen yetkilileri ve hükümet kuruluşları vardır. Eyaletler yasa yapma ve uygulama, vergi toplama ve federal hükümetin veya diğer eyaletlerin çok fazla etkisinde kalmadan işlerini yürütme yetkisine sahiptir.

Eyalet hükümetlerinin temel görevi eyalet halkının günlük yaşamlarıyla ilgili pek çok önemli hizmeti sunmaktır. Bu hizmetler arasında aşağıdakiler yer alır:

Eyalet yasama meclisi eyalet valilik makamıyla hemen hemen eşit güce sahiptir. 2003 tarihli bu fotoğrafta, bir Teksas eyaleti senatörü eyalet Senato meclisinde dizüstü bilgisayarından bazı verileri kontrol ediyor.

• Eğitim standartları belirleme ve halk eğitimini finanse etme yöntemleri geliştirme;

• Ulaşım ağları kurma ve bakımını yapma;

• Eyalet destekli yüksekokul ve üniversiteler kurma;

• İş yerleri ve kişilere ruhsat verme ve bunları düzenleme;

• Federal olmayan mahkeme ve cezai yargı sistemi kurma ve bunları denetleme;

• Genel halk güvenliğini sağlama;

• Evlilik cüzdanı ve sürücü ehliyeti çıkarma;

• Doğum ve ölüm kayıtlarını tutma ve bunlarla ilgili sertifika çıkarma;

• Düşük gelirli ve özürlü vatandaşlar için hazırlanan ve kamu tarafından finanse edilen sağlık, konut ve beslenme programlarını yönetme;

• Eyalet parklarını ve diğer arazileri eğlence ve çevre koruma amaçlı olarak idare etme;

• Federal yetkililerin seçimi dâhil seçim sürecini idare etme ve onaylama;

• Ulusal göreve çağrıldığı zamanlar hariç Eyaletteki Milli Muhafıza komuta verme.

Bu sorumluluklardan bazıları pek çok eyalette, yerel yönetimler tarafından veya bu yönetimlerle birlikte yapılır. Söz gelimi, çoğu eyalette evlilik cüzdanları belediye veya il yönetimleri tarafından çıkarılır.

Eyalet anayasalarının rolü

Çok geniş kapsamlı olan ABD Anayasasından farklı olarak gibi eyalet anayasaları çok ayrıntılı ve özgül olabilir. Pek çok eyalet anayasasında tahvil çıkarma kuralları veya çeşitli eyalet mahkemelerinin yargı sistemi tarifi gibi konular sayfalarca sürebilir. Eyalet anayasaları neden bu kadar ayrıntılıdır? Bunun bir nedeni eyalet anayasalarının ABD Anayasasından daha kolay değiştirilmeye elverişli olmasıdır. Pek çok eyalette anayasa değişikliği için yapılması gereken tek şey, eyalet seçimlerinde çoğunluğun olumlu oy kullanmasıdır.

Başka bir neden ise eyaletlerin federal hükümetten farklı olarak kendileri için yasak olmayan herhangi bir yetkiyi uygulamada özgür olmasıdır. Eyalet hükümetinin yetkilerini etkili şekilde kısıtlamak için söz konusu kısıtlamaların eyalet anayasasında belirtilmesi gerekir.

Son olarak, anayasa gereğince çoğu eyaletin dengeli bir bütçeye sahip olması gereklidir. Ulaşım veya diğer yapı projelerini finanse etmek için borç alma gibi istisnalar anayasada belirtilmelidir.

Yerel Yönetim >>>>