1776'da özgürlük ve demokrasi anlayışıyla kurulan Amerikan hükümet sisteminin büyük ölçüde esnek ve uyarlanabilir olduğu kanıtlanmıştır.

Genellikle demokrasi olarak sınıflandırılan ABD'yi anayasal federal bir cumhuriyet olarak tanımlamak daha doğru olur. Bu ne demektir? "Anayasal", ABD hükümetinin ülkenin en yüksek yasası olan Anayasayı temel aldığı gerçeğini ifade eder. Anayasa yalnızca federal ve eyalet hükümetlerinin yapılandırılma şeklini belirlemez aynı zamanda yetkilerini önemli şekilde sınırlandırır. "Federal" ülkede ulusal bir hükümet ve 50 eyalet hükümeti bulunduğu anlamına gelir. "Cumhuriyet" halkın egemenliği kendi elinde tuttuğu ve bunu seçtiği temsilciler aracılığıyla kullandığı bir yönetim şeklidir.

AMERİKAN HÜKÜMET SİSTEMİNİN İŞLEYİŞİ

ABD hükümetini ziyaret eden bir gözlemci için hükümet sistemi basit görünebilir: Meclis yasaları yapar ve Başkan da bunları uygular. Ancak daha yakından incelendiğinde karşılıklı etkileşim ve etkinin yaşandığı çok daha karmaşık bir sistem olduğu görülür.

Bir cumhuriyet olarak Amerikan sistemindeki esas güç halkın elindedir. Bu güç belirli aralıklarla yapılan ve seçmenlerin Başkan, Kongre üyeleri ile çeşitli eyalet ve yerel yetkilileri seçtiği seçimler aracılığıyla kullanılır. Bu yetkililer ve personeli politikayı şekillendirir, yasalar çıkarır ve hükümetin günlük faaliyetlerini idare eder.

"Toplumun mutlak gücünü emanet etmek için halkın kendisinden daha sağlam bir kasa
bilmiyorum."
—Thomas Jefferson, 1820

ABD ANAYASASININ ROLÜ

ABD Anayasası Amerikan hükümet sisteminin temelidir. 1788'de kabul edilen Anayasa hükümetin üç farklı organını (yasama, yürütme ve yargı), bunların yetkilerini ve buralardaki pozisyonların nasıl doldurulacağını belirler.

Anayasanın belirgin özelliklerinden biri güçler dengesi sistemidir. Bu sistemde güç üç organ arasında bölünür. Her organ diğer organlar üzerinde bir ölçüde yetki sahibidir. Söz gelimi, Yüksek Mahkemenin hâkimleri (yargı) Senatonun (yasama) onayı ile Başkan (yürütme) tarafından atanır. Aynı şekilde yargı, Kongreden geçip Başkanın imzaladığı yasaları anayasaya aykırı olduğu gerekçesiyle feshedebilir. Bu ve diğer güç dengesi sistemleri tek bir hükümet organının çok fazla güce sahip olmamasını sağlar.

Hükümet yalnızca Anayasanın kendisine özel olarak verdiği yetkileri kullanabileceği için Anayasa halkın hak ve yetkilerinin korunmasında önemlidir. Anayasada yapılan ilk on değişiklik Haklar Bildirgesi olarak bilinmektedir. Haklar Bildirgesi ifade, basın ve din özgürlüğü ile makul olmayan aramalara maruz kalmama ve jüri tarafından yargılanma hakkı dâhil olmak üzere her Amerikalının önemli temel özgürlüklerini garanti eder.

Anayasa ülkedeki en yüksek yasa olarak hükümetin bütün seviyelerinin yasama ve yürütme gücünü sınırlandırır. Mahkemelerin anayasaya aykırı olduğunu düşündüğü herhangi bir yasa veya yasanın bir kısmı, bu gibi konularda son sözü söyleme hakkına sahip olan ABD Yüksek Mahkemesi tarafından feshedilir.

Anayasa değişiklikleri Meclis ve Senatonun üçte ikisi tarafından teklif edildiğinde ve eyaletlerin dörtte üçü kabul ettiğinde onaylanır. Bu zorlu bir süreçtir. Anayasanın kabul edildiği tarihten bu yana yalnızca 27 değişiklik yapılmıştır. Bu değişikliklerin 1800'den bu yana yalnızca 16'sı kabul edilmiştir.

Sağ tarafta orijinal Anayasa metninin iki sayfası bulunuyor. Sol tarafta, Meclisin Anayasayı değiştirip 17 değişiklik yapılmasını öngören 24 Ağustos 1789 tarihli Haklar Bildirgesi tasarısına ilişkin ortak kararının basılı ve açıklamalı versiyonu bulunuyor.

FEDERAL HÜKÜMET, EYALET HÜKÜMETİ VE YEREL YÖNETİMLERİN ETKİLEŞİMİ

Anayasa yalnızca federal hükümetin yapısı ve yetkilerini belirlemez aynı zamanda eyalet hükümetinin genel koşullarını da düzenler. Ayrıca her eyaletin, eyalet içindeki yerel yönetimleri de kapsayan kendi anayasası vardır. Yerel yönetimler arasında belediye, il, kasaba, okul bölgesi ve bölgedeki doğal kaynaklar ve ulaşım ağları gibi konuların yönetiminden sorumlu olan özel amaçlı bölgeler yer alabilir.

Federal hükümet ABD Anayasasının kendisine özel olarak verdiği yetki ve sorumluluklarla sınırlıdır. Anayasada belirtilen yetkilerden bazıları arasında eyaletler arasındaki ticareti düzenleme, milli güvenliği sağlama, para yaratma, göç ve vatandaşlığa kabul etme işlemlerini düzenleme ve yabancı ülkelerle anlaşmalar yapma yer alır.

Ancak zaman içinde Anayasa değişen koşullara uyum sağlayacak şekilde yorumlanmış ve değiştirilmiştir. Anayasayla birlikte federal hükümetin yetkileri de değişmiştir. Federal hükümet eyalet hükümetleriyle birlikte çalışarak, federal olarak desteklenen ancak eyaletler tarafından yönetilen bazı yasa ve programlar hazırlar. Eğitim, toplumsal refah, konut ve beslenme yardımı, iç güvenlik, ulaşım ve acil müdahale eyaletlerin federal kurallara tabi şekilde federal yardımı kullanarak sunduğu temel hizmet alanlarıdır.

Bu, federal hükümete eyaletler üzerinde söz sahibi olma hakkını verir. Söz gelimi, 1970'lerde federal hükümet enerji tüketimini azaltmak için otoyoldaki azami hız limitini düşürmek istemiştir. Federal hükümet yalnızca düşük hız limitiyle ilgili bir yasa çıkarmaktansa, eyaletleri, eyaletlerindeki hız limitini düşürmezlerse yol projelerine yaptığı yatırımı geri çekmekle tehdit etmiştir. Eyaletler birçok durumda federal hükümetin yardımlarını alabilmek için program fonlarının bir kısmını kendileri karşılamak zorundadır.

Yerel bir yönetimin varlığı o eyaletin anayasasına göre tanımlanır. Eyalet hükümetinin uyguladığı politikalar federal kanunlara aykırı olmamalıdır. Yerel yönetimler eyalet anayasası ve tüzüklerinden oluşan yasal düzenlemelere tabidir.

ABD Hükümet Sistemi ve Diğer Demokratik Hükümet Şekilleri Arasındaki Benzerlikler ve Farklılıklar >>>>